Ban Biên tập Trang thông tin điện tử Đảng bộ xã Vĩnh Bình trân trọng giới thiệu Đề cương tuyên truyền công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 do Tiểu ban Thông tin, tuyên truyền - Ủy ban bầu cửa tỉnh Đồng Tháp soạn thảo
ĐỀ CƯƠNG TUYÊN TRUYỀN
CÔNG TÁC BẦU CỬ ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI KHÓA XVI
VÀ ĐẠI BIỂU HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN CÁC CẤP
NHIỆM KỲ 2026 - 2031
-----
I- LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CHẾ ĐỘ BẦU CỬ Ở VIỆT NAM
Quốc hội Việt Nam được hình thành và phát triển cùng với quá trình đấu tranh giành độc lập, giải phóng dân tộc. Trong cao trào đấu tranh chống lại ách đô hộ của thực dân Pháp và phát xít Nhật, dưới sự lãnh đạo của Ðảng Cộng sản Đông Dương do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu, ngày 16 tháng 8 năm 1945 "Quốc dân đại hội" đã được triệu tập tại Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang. Ðại hội đã thay mặt toàn dân nhất trí tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa, thông qua 10 chính sách lớn của Mặt trận Việt Minh, cử ra Uỷ ban Dân tộc giải phóng (tức Chính phủ lâm thời) lãnh đạo toàn dân giành chính quyền và xây dựng chế độ mới. Quốc dân Ðại hội Tân Trào đã góp phần quan trọng tạo nên thắng lợi của Cách mạng tháng Tám và tạo cơ sở cho sự ra đời của một thể chế Nhà nước mới, đặt nền móng cho cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội và xây dựng Hiến pháp đầu tiên của Việt Nam, hình thành Nhà nước dân chủ Nhân dân đầu tiên ở Ðông Nam Á.
Sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, ngày 02 tháng 9 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Ngay sau đó, ngày 06 tháng 01 năm 1946 cuộc Tổng tuyển cử lần đầu tiên trong cả nước đã được tiến hành. Tất cả công dân Việt Nam từ 18 tuổi trở lên không phân biệt nam, nữ, giàu, nghèo, dân tộc, tôn giáo, chính kiến...đã tham gia cuộc Tổng tuyển cử, tự do lựa chọn người đại diện cho mình. Đây là cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên và cũng là sự kiện trọng đại, mở đầu thời kì mới trong lịch sử dân tộc Việt Nam, đánh dấu sự ra đời của Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, thể hiện bước nhảy vọt về thể chế dân chủ của nước ta và sức mạnh của tinh thần đại đoàn kết dân tộc. Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đã họp phiên đầu tiên của nhiệm kỳ Quốc hội khoá I vào ngày 02 tháng 3 năm 1946.
Từ khi ra đời đến nay, với vị trí là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, Quốc hội Việt Nam đã đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển chung của dân tộc. Trong giai đoạn từ năm 1946 đến năm 1975, cùng với việc xây dựng chế độ dân chủ của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, Quốc hội đã cùng với Chính phủ đề ra các chủ trương chính sách, tổ chức và động viên toàn dân "kháng chiến, kiến quốc" giành thắng lợi trong hai cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước. Sau khi đất nước thống nhất, Quốc hội đã cùng với cả nước bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, ra sức xây dựng đất nước, kiên cường bảo vệ Tổ quốc đồng thời làm nghĩa vụ quốc tế, vượt qua nhiều khó khăn để xây dựng, củng cố và hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.
Hiện nay, Quốc hội không ngừng đổi mới tổ chức và hoạt động nhằm phát huy vai trò của cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, từng bước hoàn thiện việc xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân, tăng cường pháp chế và hiệu lực quản lý của bộ máy Nhà nước.
Trên nền tảng tư tưởng cốt lõi của Hiến pháp năm 1946 "tất cả quyền lực trong nước đều thuộc về Nhân dân", Quốc hội đã thông qua các Hiến pháp năm 1959, Hiến pháp năm 1980, Hiến pháp năm 1992, Hiến pháp năm 2013 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025), Luật Tổ chức Quốc hội năm 2014 (được sửa đổi, bổ sung năm 2020, năm 2025), Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 và Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025) đã có những nội dung đổi mới quan trọng để phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; đồng thời tiếp tục đề cao và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong bầu cử, ứng cử để lập ra cơ quan đại diện, cơ quan quyền lực nhà nước ở Trung ương và địa phương là Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp.
Bầu cử và ứng cử vào các cơ quan đại diện của Nhân dân và các quyền cơ bản của công dân đã được hiến định. Thông qua việc bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân, Nhân dân sẽ lựa chọn những đại biểu xứng đáng vào Quốc hội hoặc Hội đồng nhân dân để thực thi quyền làm chủ của mình. Vì vậy, việc lựa chọn những đại biểu phải bảo đảm tiêu chuẩn, xứng đáng đại diện cho Nhân dân tham gia vào các cơ quan quyền lực Nhà nước là yêu cầu quan trọng và có ý nghĩa chính trị to lớn. Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã được ấn định là Chủ nhật, ngày 15 tháng 3 năm 2026.
II- Ý NGHĨA CỦA NGÀY HỘI TOÀN DÂN
Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân là một trong những quyền chính trị cơ bản của công dân đã được Hiến pháp ghi nhận. Bầu cử là phương thức thể hiện ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa nói chung và thành lập cơ quan quyền lực Nhà nước ở Trung ương và địa phương nói riêng.
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 được tổ chức cùng một ngày trên phạm vi cả nước, trong bối cảnh công cuộc đổi mới ở nước ta sau 40 năm đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên mọi lĩnh vực đời sống, xã hội; đồng thời tích cực triển khai việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, tổ chức lại địa giới hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bảo đảm tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả để tiến vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc. Đây là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, diễn ra ngay sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, là bước cụ thể hóa nghị quyết gắn liền với công tác cán bộ của Đảng, liên quan đến trách nhiệm của các cấp, các ngành; là nơi để cử tri phát huy quyền làm chủ của công dân, lựa chọn bầu ra những người tiêu biểu, xứng đáng đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của mình trong Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ mới, góp phần tích cực vào việc xây dựng, củng cố và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
III- QUYỀN LÀM CHỦ CỦA NHÂN DÂN GẮN VỚI XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Quyền bầu cử là quyền chính trị cơ bản của công dân được Hiến pháp và pháp luật quy định nhằm bảo đảm cho mọi công dân có đủ điều kiện thực hiện việc lựa chọn người đại biểu của mình vào cơ quan quyền lực Nhà nước. Quyền của công dân không tách rời nghĩa vụ của công dân. Thông qua bầu cử, công dân trực tiếp bỏ phiếu bầu người đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của mình, thay mặt mình thực hiện quyền lực Nhà nước, góp phần thiết lập bộ máy Nhà nước để tiến hành các hoạt động quản lý xã hội. Vì vậy, thực hiện bầu cử là trách nhiệm của công dân đối với đất nước.
Quyền làm chủ của Nhân dân là bản chất của chế độ ta, là nền tảng để xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam - Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực Nhà nước. Quyền lực đó được Nhân dân thực hiện trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua việc lựa chọn những người đại diện xứng đáng vào Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp. Bầu cử chính là hình thức tập trung, rõ nét nhất để Nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình.
Việc tham gia bầu cử đầy đủ, đúng pháp luật không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm của mỗi công dân, góp phần hình thành bộ máy Nhà nước hợp hiến, hợp pháp. Đây là điều kiện quan trọng để xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, trong đó mọi hoạt động của Nhà nước đều phải tuân theo Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm quyền con người, quyền công dân.
Nhà nước pháp quyền chỉ thực sự vững mạnh khi quyền làm chủ của Nhân dân được tôn trọng và phát huy đầy đủ. Ngược lại, quyền làm chủ của Nhân dân chỉ được bảo đảm khi Nhà nước được tổ chức và hoạt động minh bạch, kỷ cương, vì lợi ích của Nhân dân. Vì vậy, mỗi cử tri cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, tích cực tham gia bầu cử, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày càng trong sạch, vững mạnh.
Bầu cử là hình thức thể hiện tập trung quyền làm chủ, thông qua bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp, Nhân dân thực hiện quyền làm chủ bằng việc: Lựa chọn người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình; góp phần xây dựng bộ máy Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Quyền làm chủ gắn liền với trách nhiệm công dân, đó là cần: Tìm hiểu thông tin về ứng cử viên; tham gia bầu cử đầy đủ, đúng quy định của pháp luật; tôn trọng và chấp hành kết quả bầu cử.
IV- CỔ VŨ, ĐỘNG VIÊN KHÍ THẾ THAM GIA BẦU CỬ
Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp thực sự là Ngày hội lớn của toàn dân, là dịp để mỗi công dân phát huy quyền làm chủ, thể hiện trách nhiệm và niềm tin đối với Đảng, Nhà nước và chế độ ta.
Trong không khí phấn khởi, dân chủ và đoàn kết, mỗi cử tri hãy nêu cao tinh thần trách nhiệm, tích cực, tự giác, tham gia bầu cử đầy đủ; lựa chọn những người đủ đức, đủ tài, xứng đáng đại diện cho ý chí và nguyện vọng của Nhân dân.
Sự tham gia của cử tri chính là yếu tố quyết định làm nên thành công của cuộc bầu cử, góp phần xây dựng Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp ngày càng vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Hãy cùng nhau phát huy truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng để cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm và thành công tốt đẹp.
V- CÁC TÀI LIỆU LIÊN QUAN ĐẾN CÔNG TÁC BẦU CỬ
- Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).
- Luật Tổ chức Quốc hội năm 2014 (sửa đổi, bổ sung năm 2020, năm 2025).
- Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025 và Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).
- Hướng dẫn số 09-HD/BTGDVTU ngày 19/9/2025 của Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh uỷ về tuyên truyền cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
- Công văn số 223-CV/TU ngày 29/9/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về triển khai thực hiện Chỉ thị số 46-CT/TW ngày 16/5/2025 của Bộ Chính trị về lãnh đạo cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
- Kế hoạch số 02/KH-TBTTTT ngày 29/12/2025 của Tiểu ban thông tin, tuyên truyền Uỷ ban bầu cử tỉnh Đồng Tháp về thông tin, tuyên truyền cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
- Tài liệu hỏi - đáp về bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 của Hội đồng Bầu cử Quốc gia.
TIỂU BAN THÔNG TIN, TUYÊN TRUYỀN
UỶ BAN BẦU CỬ TỈNH ĐỒNG THÁP
Trang thông tin điện tử Đảng bộ xã Vĩnh Bình
Thông tin tuyên truyền, định hướng cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân trên địa bàn xã Vĩnh Bình
